Çerezleri Reddetmek Etkili Olmayabilir: Google, Microsoft ve Meta İzlemeye Devam Ediyor
İnternet kullanıcıları her siteye girdiklerinde çerez onay pencereleri ile karşılaşıyor. Bu pencereler, kullanıcıların kişisel verileri üzerinde kontrol sahibi olmasını amaçlar. Ancak, webXray’in Mart 2026 tarihli bağımsız denetim raporu, bu sistemlerin çoğunlukla işlevsiz kaldığını gösteriyor. Google, Microsoft ve Meta gibi devler, kullanıcı çerezlerini reddetse bile takip mekanizmalarını aktif tutuyor.
Çerez Reddinin Pratikte Kısıtlı Etkisi
Avrupa’nın gizlilik düzenlemeleri çerez kullanımı konusunda kullanıcıdan açık onay alınmasını şart koşuyor. Buna rağmen, webXray’in analizine göre kontrol edilen sitelerin %55’i, kullanıcı reddetse bile veri toplamaya devam ediyor. Bunlardan %78’i, kullanıcı tercihlerini teknik olarak uygulamıyor. Dolayısıyla reddetmek çoğu zaman anlamlı olmuyor çünkü sistemler çalışmayı sürdürüyor.
ABD’de Reklam Teknolojilerinin Uyumsuzluğu
Yaklaşık 200 reklam teknolojisi firması, ABD’de kullanıcıların “reddet” sinyallerini tanımıyor. Bu durum, Avrupa standartlarına benzer yönetmeliklerin etkin şekilde işletilmediğini işaret ediyor. Geniş çaplı veri toplama bu şirketlerin kazanç stratejilerinin temelini oluşturuyor.
Teknoloji Devi Şirketlerin Yaptırımları Göze Alması
Rapora göre, teknoloji şirketleri bu ihlalleri bilinçli şekilde sürdürüyor. Kurallara uymak yerine yaklaşık 5,8 milyar dolarlık ceza riskini iş modellerine entegre ediyorlar. Açık ağ trafiği analizleri, bu uygulamaların saklanmadığını ve özellikle Google ile Microsoft’un reklam altyapısının kullanıcının reddine rağmen çerez yerleştirmeyi aktif biçimde tetiklediğini ortaya koyuyor.
Microsoft ve Google’ın İzleme Performansı
Microsoft sistemleri, çerez reddi sinyallerinin yarısını yok sayıyor ve müşterilerinin %35’inde izleme yapıyor. Bu durum Microsoft için yaklaşık 390 milyon dolar ceza anlamına geliyor. Google ise reddi %86 oranında görmezden geliyor, kullanıcı izlemeyi %77 oranında sürdürüyor. Bu risk Google’a 2,31 milyar dolarlık potansiyel ceza yüklüyor.
Meta’nın İzleme Yaklaşımı ve Yanıtları
Meta, diğerlerinden farklı olarak bazı durumlarda kullanıcıların çerez reddini kontrol etmiyor. Bu ihlallerin maliyeti 9,3 milyar dolara kadar ulaşabiliyor. Şirketler, raporun ardından aktarılan bulgulara itiraz etti. Microsoft, bazı çerezlerin web sitelerinin düzgün çalışması için zorunlu olduğunu savundu. Meta ise sistemlerin kullanıcı tercihlerinin önüne geçebileceğini belirtti ve denetimi yanlış yorumlamakla suçladı.
webXray’in kurucusu Timothy Libert, Google’daki mühendislik deneyimine dayanarak, cezalar ile vergiler arasında net sınır çizilmediğini ve yaptırımların bir tür iş maliyeti olarak kabul edildiğini belirtti. Bu yaklaşım teknolojideki takip uygulamalarını sürdürmenin temel nedenlerinden biri olarak değerlendirildi.
